GÓC NHÌN QUẢN TRỊ CÔNG NỢ
Một doanh nghiệp niêm yết gần đây đã gây chú ý khi điều chỉnh kết quả kinh doanh từ lợi nhuận hơn 100 tỷ đồng thành khoản lỗ hơn 1.450 tỷ đồng, chủ yếu do phải tăng mạnh trích lập dự phòng phải thu khó đòi.
Đây không đơn thuần là một câu chuyện kế toán. Nó là lời nhắc nhở rằng khoản phải thu chỉ thực sự là tài sản khi khách hàng thanh toán đúng hạn.
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tăng trưởng doanh thu nhờ chính sách bán hàng trả chậm. Tuy nhiên, càng mở rộng tín dụng thương mại, doanh nghiệp càng trở thành “người cho vay” đối với khách hàng của mình. Nếu không quản lý tốt rủi ro tín dụng, doanh thu hôm nay hoàn toàn có thể trở thành khoản lỗ trong tương lai.
Điều đáng lưu ý là dự phòng phải thu khó đòi không tạo ra rủi ro, mà chỉ phản ánh những rủi ro đã âm thầm tích tụ trong danh mục công nợ. Khi doanh nghiệp buộc phải tăng mạnh mức trích lập, điều đó thường cho thấy khả năng thu hồi nợ đã suy giảm đáng kể.
Trong bối cảnh hiện nay, áp lực thanh khoản, nhu cầu tiêu dùng chậm lại và sự phân hóa giữa các ngành khiến rủi ro thanh toán ngày càng hiện hữu. Không ít doanh nghiệp vẫn đánh giá khách hàng dựa trên lịch sử hợp tác hoặc uy tín thương hiệu, trong khi năng lực tài chính của đối tác có thể thay đổi rất nhanh.
Vì vậy, quản trị công nợ không nên chỉ bắt đầu khi khoản nợ đã quá hạn.
BỐN YẾU TỐ CẦN THIẾT
Một hệ thống quản trị công nợ hiệu quả thường bao gồm bốn yếu tố:
- Đánh giá tín dụng khách hàng trước khi cấp hạn mức bán chịu.
- Theo dõi liên tục tình hình tài chính và hành vi thanh toán của khách hàng để phát hiện tín hiệu bất thường.
- Thiết lập hạn mức tín dụng và quy trình thu hồi công nợ rõ ràng, thay vì xử lý theo từng trường hợp.
- Chuyển giao một phần rủi ro đối với những khoản phải thu có giá trị lớn
BẢO HIỂM TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI
Tại nhiều thị trường phát triển, Bảo hiểm Tín dụng Thương mại là một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro khi khách hàng mất khả năng thanh toán. Giải pháp này hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá người mua, theo dõi cảnh báo tín dụng, thu hồi công nợ và bảo vệ dòng tiền trước tổn thất do mất khả năng thanh toán hoặc chậm thanh toán kéo dài.
Không một doanh nghiệp nào mong muốn phải ghi nhận hàng trăm hay hàng nghìn tỷ đồng dự phòng phải thu khó đòi. Nhưng trong môi trường kinh doanh đầy biến động, điều quan trọng không phải là hy vọng rủi ro sẽ không xảy ra, mà là chuẩn bị sẵn một hệ thống quản trị đủ tốt để khi rủi ro xuất hiện, doanh nghiệp vẫn bảo vệ được dòng tiền và khả năng tăng trưởng.
Doanh thu tạo ra lợi nhuận. Nhưng chỉ dòng tiền thu được mới tạo ra sự bền vững.